Przejdź do treści
  1. Start
  2. Fiordy
  3. Góry w Norwegii

Góry w Norwegii: najlepsze szlaki piesze

Góry w Norwegii to głównie szlaki prowadzące na skalne półki nad fiordami i na wysokogórskie grzbiety. Ten przegląd pokazuje najważniejsze trasy: Trolltungę, Preikestolen, Kjerag i Besseggen, oraz wskazuje, czym się różnią i od czego zacząć wybór. Każdy szlak ma osobną stronę z planem dnia.

Redakcja Odkryj Norwegię, , 10 min czytania

Góry w Norwegii
Fot. Pudelek, CC BY-SA 4.0

Jakie góry w Norwegii wybrać na szlak?

Najbardziej znane szlaki leżą w trzech miejscach: nad Lysefjordem na południowym zachodzie kraju oraz w górach Jotunheimen w głębi lądu. Dla wielu osób pierwszym wyborem jest Trolltunga, skalny język wystający ponad jezioro Ringedalsvatnet. Drugi kierunek to Lysefjord z Preikestolen i Kjeragiem, a trzeci to Jotunheimen z grzbietem Besseggen. Wszystkie trasy wymagają dobrej kondycji i odpowiedniego ubrania, ale różnią się długością i wysokością.

Pełny plan wyjazdu, w tym dojazd i noclegi, znajdziesz w artykule co zobaczyć w Norwegii. Ten przegląd skupia się na górach i szlakach.

Trolltunga: najtrudniejszy z popularnych szlaków

Trolltunga (dosłownie "trollowy język") to formacja skalna na wysokości 1126 metrów nad poziomem morza, w gminie Ullensvang w regionie Vestland. Skała wystaje poziomo z góry około 700 metrów nad północnym brzegiem jeziora Ringedalsvatnet.

Wąska, płaska półka skalna wystająca nad głęboką przepaścią z widokiem na jezioro i góry
Trolltunga: charakterystyczna formacja skalna nad jeziorem Ringedalsvatnet Fot. Jan Skrodzki, CC BY-SA 3.0

Szlak z parkingu w Skjeggedal na skałę i z powrotem liczy 27 kilometrów, z przewyższeniem około 1100 metrów. Przejście zajmuje od 10 do 12 godzin, razem z przerwami. Trasa jest oznaczona czerwonymi znakami T na ziemi i tablicami z odległościami. Na całym szlaku nie ma schronisk ani sklepów, są tylko dwa awaryjne domki. Norweskie Stowarzyszenie Turystyczne klasyfikuje szlak jako "wymagający", więc przed wyjściem sprawdź, czy masz odpowiednie buty, zapas wody i prognozę.

Najtrudniejszy odcinek to pierwsze półtora kilometra, na którym ścieżka wznosi się około 450 metrów. Potem następuje płaski fragment, a następnie kolejne strome podejście. Na tym odcinku przewodnicy zalecają tempo dopasowane do własnej kondycji, a nie do innych osób na szlaku.

Trolltunga: kiedy wchodzić i skąd zacząć

Na Trolltungę wchodzi się zwykle od połowy czerwca do połowy września, a początek sezonu zależy od tego, kiedy stopnieje śnieg. Od późnej jesieni do czerwca teren zwykle pokrywa lód i śnieg, więc wejście bez specjalistycznego sprzętu jest wykluczone. Zimą na szlak wyruszają tylko grupy z przewodnikiem, na nartach lub rakietach śnieżnych.

Start w Skjeggedal leży około 17 kilometrów od miasta Odda, a z drogi krajowej 13 w Tyssedalen dojeżdża się około 7 kilometrów. Parking jest płatny, a aktualną cenę znajdziesz na oficjalnej stronie gminy Ullensvang. Wyjście warto zaplanować tak, by być z powrotem przed zmrokiem. Latem oznacza to wyjście przed południem, a we wrześniu jeszcze wcześniej, bo wieczorem robi się ciemno szybciej.

Przy parkingu działa też autobus wahadłowy na płaskowyż Måglitopp, a od 2017 roku dostępna jest płatna droga dla samochodów. Stan i zasady obu opcji zmieniają się, więc sprawdź je przed wyjazdem na oficjalnej stronie parkingu i transportu w Skjeggedal.

Preikestolen nad Lysefjordem

Preikestolen to wysoka skała położona nad Lysefjordem. Sam fiord ma 42 kilometry długości i w najgłębszym miejscu około 422 metrów głębokości. Jego nazwa oznacza "jasny fiord" i wzięła się od jasnych granitowych skał na zboczach. Od Stavanger do fiordu jest około 25 kilometrów na wschód.

Skała Preikestolen wznosi się nad wodą z pionowym spadkiem 604 metrów. Z wody widać ją z dołu, ale robi większe wrażenie z góry. Lysefjord jest zabudowany tylko na krańcach: wioski Forsand i Oanes leżą na zachodnim końcu, a Lysebotn na wschodnim. Między nimi nie ma dróg, bo zbocza są zbyt strome. Ludzie mieszkający przy fiordzie korzystają z łodzi, a do najdalszych osad dociera się tylko wodą.

Przed wyjściem na skałę warto zabrać ze sobą wodoodporną kurtkę. Wiatr nad krawędzią bywa silny, a pogoda nad fiordem zmienia się szybko.

Lysefjord: jak powstał fiord

Lysefjord wyrzeźbiły lodowce w czasie epok lodowcowych. Gdy późniejsze lodowce się cofnęły, morze wypełniło dolinę. Dlatego fiord jest tak głęboki, a jego skalne ściany opadają niemal pionowo do wody.

Widok z wysokiej skalistej półki na szerokie, błękitne wody fiordu otoczonego stromymi zboczami gór.
Lysefjord, widok z klifu Preikestolen na wody fiordu i strome góry Fot. Kjwathne, CC BY 3.0

Przy ujściu do morza koło wioski Forsand fiord ma tylko 13 metrów głębokości. Dalej w głąb lądu dno szybko opada, aż poniżej Preikestolen przekracza 400 metrów. Ściany po obu stronach mają ponad 1000 metrów wysokości, więc z pokładu łodzi wygląda to jak wąski korytarz między górami.

Geologię fiordu dokładnie opisał norweski profesor Bjørn G. Andersen w pracy magisterskiej z 1954 roku. Pisarz Victor Hugo odwiedził fiord w 1866 roku i opisał go w powieści "Robotnicy morza". Z tych dwóch powodów Lysefjord jest jednym z najczęściej opisywanych fiordów w Norwegii.

Kjerag i głaz Kjeragbolten

Kjerag to góra o wysokości 1110 metrów na końcu Lysefjordu. Na jej zboczach leży słynny głaz Kjeragbolten, zaklinowany między dwiema ścianami nad przepaścią. Góra jest popularnym celem wędrówek, a widoki na fiord są jeszcze bardziej dramatyczne niż z Preikestolen.

Turysta wspinający się po stromej skale przy pomocy łańcuchów asekuracyjnych.
Strome podejście z łańcuchami na szlaku na Kjerag Fot. Duncan Chung, CC BY-SA 2.0

Na szlaku liczy się przede wszystkim ostrożność przy krawędziach. Skalne ścieżki bywają wąskie i śliskie po deszczu, a pogoda w górach zmienia się szybko. Przed wyjściem sprawdź prognozę dla regionu Rogaland, a przy zdjęciach na krawędzi zachowaj dystans. Wiele wypadków na szlakach zaczyna się właśnie od zbyt bliskiego podejścia do urwiska.

Na zboczach Lysefjordu prawnie dozwolony jest też BASE jumping, czyli skok ze skały ze spadochronem. To wyjątkowa cecha tego regionu, ale dla turystów pieszych nie ma znaczenia.

Besseggen w Jotunheimen

Besseggen to grzbiet w Jotunheimen, wzdłuż krawędzi górskiego pasma nad jeziorem Gjende. Jest jednym z najczęściej wybieranych szlaków w tym masywie. Start znajduje się zwykle przy Gjendesheim, a po drodze mijasz pensjonat Memurubu u podnóża klifu nad jeziorem. Szlak prowadzi wzdłuż samej krawędzi, więc widoki są ciągłe.

Jeśli planujesz tę trasę, zarezerwuj nocleg w schronisku z wyprzedzeniem, bo w sezonie miejsc jest mało. Szczegóły samej trasy opisano osobno w artykule o Besseggen. Tutaj wystarczy wiedzieć, że grzbiet należy do najbardziej charakterystycznych widoków Jotunheimen.

Jotunheimen: najwyższe góry Norwegii

Jotunheimen to ponad 3500 kilometrów kwadratowych gór w południowej Norwegii, część pasma Gór Skandynawskich. Stoją tu 29 najwyższych szczytów kraju, w tym Galdhøpiggen o wysokości 2469 metrów. To najwyższy punkt Norwegii i całej Północnej Europy. Nazwa oznacza "dom Jotunów", czyli mitycznych olbrzymów.

Masyw ma ponad 50 oznakowanych szlaków, od krótkich wycieczek po wielodniowe trasy. Między szlakami działa sieć schronisk prowadzonych przez Norweskie Stowarzyszenie Turystyczne. Dzięki temu nocleg w górach jest prostszy do zaplanowania niż na dziko.

Znaczna część masywu nie ma dróg dla samochodów. Przez płaskowyż przecina go droga krajowa, a w głąb gór prowadzi kilka wąskich dróg gruntowych. Obszar samego parku narodowego jest prawie pozbawiony dróg.

Romsdalseggen i okolice Åndalsnes

Romsdalseggen to szlak w rejonie Åndalsnes, w północnej części zachodnich fiordów. Okolica słynie z wysokich szczytów alpejskich, które wyrastają tuż nad Romsdalsfjordem. Fiord jest malowniczy, pełen niewielkich wysp, a na północnym brzegu leży miasto Molde.

Romsdal dobrze łączy wędrówkę z widokiem na wodę. Szlaki prowadzą ponad doliny, a z grzbietów widać fiord i wyspy. Osobny opis tej trasy znajdziesz w artykule o Romsdalseggen. Przed wyjazdem sprawdź aktualny stan szlaku i prognozę, bo w górach nad fiordami pogoda zmienia się szybko.

Jak porównać szlaki?

Poniższa tabela pokazuje, co wyróżnia każdy z wymienionych szlaków:

Szlak Region Główny punkt Wysokość lub spadek (m)
Trolltunga Vestland, gmina Ullensvang Skalny język nad Ringedalsvatnet 1126
Preikestolen Lysefjord, Rogaland Platforma nad fiordem 604 (pionowy spadek)
Kjerag koniec Lysefjordu, Rogaland Szczyt z głazem Kjeragbolten 1110

Trolltunga wymaga około 10 do 12 godzin marszu w obie strony, więc to najbardziej wymagający dzień z tej trójki. Preikestolen i Kjerag leżą w rejonie Lysefjordu, więc można je łączyć w jeden wyjazd. Besseggen wymaga osobnego wyjazdu w głąb Jotunheimen.

Pogoda w górach i sezon

Pogoda na szlakach zależy od regionu. Trolltunga leży w łagodnym, wilgotnym klimacie nadmorskim. Latem i jesienią warunki zmieniają się szybko: z błękitnego nieba do wiatru, deszczu i gęstej mgły. Na szlaku do Trolltungi błoto po deszczu jest częste, bo ścieżka jest mocno uczęszczana.

W Jotunheimen klimat jest przejściowy. Zachodnia część dostaje więcej opadów i lodowce schodzą niżej, a wschodnia jest bardziej kontynentalna i lodowców jest mało. W wysokich partiach śniegu może być nawet latem, więc przed wyjściem sprawdź stan szlaku w schronisku lub u lokalnej służby górskiej.

Pogoda nad fiordami i w górach może zmienić plan w ciągu jednego dnia. Dlatego warto mieć w plecaku zapas czasu i rezerwowy dzień na wyjazd.

Bezpieczeństwo na szlaku

Na Trolltungę nie ma barierek przy krawędzi, bo ich brak ma chronić naturalny wygląd skały. Zamontowano tylko kilka małych metalowych uchwytów przy zejściu na skałę. Zdarzają się też wypadki, więc krawędzie trzeba obchodzić z dystansem.

Większość interwencji ratunkowych nie dotyczy samej skały, tylko powrotu. Zmęczenie, mgła i zejście po błocie powodują, że ludzie się gubią lub kontuzjują. W Skjeggedal dyżurują przewodnicy górscy, którzy doradzają, jak się ubrać i przygotować. Nie mogą zakazać wejścia, ale liczba akcji ratunkowych wyraźnie spadła od ich pojawienia się. Planowane jest też schronisko w połowie drogi między Trolltungą a Tyssedal.

Na Trolltungi zginęła w 2015 roku młoda turystka, spadając z krawędzi. To przypomnienie, że przy każdej skale trzeba zachować ostrożność.

Jak przygotować się do szlaku?

Każda z opisanych tras wymaga dobrych butów trekkingowych i ubrania na zmienną pogodę. Na Trolltungę Norweskie Stowarzyszenie Turystyczne zaleca odpowiedni sprzęt, bo sama trasa jest długa i kamienista. Na mokrych odcinkach kałuże i błoto są częste, więc przydadzą się wysokie buty.

Zabierz ze sobą wodę i jedzenie na cały dzień, bo na szlakach nie ma sklepów. Dobrze jest też mieć przy sobie latarkę, bo powrót może się przeciągnąć. Przed wyjściem zostaw informację o planowanej trasie komuś zaufanemu.

Ważne jest też tempo marszu. Dłuższe szlaki w górach wymagają regularnych przerw, a nie zrywów. Zbyt szybki start na pierwszym odcinku często kończy się zmęczeniem przed powrotem.

Od czego zacząć planowanie?

Najpierw wybierz region, bo to on wyznacza dojazd i pogodę. Dla Trolltungi zacznij od sprawdzenia terminu otwarcia sezonu i godzin wyjścia, potem zaplanuj noc w Odda lub okolicy. Dla Preikestolen i Kjerag sprawdź dojazd z Stavanger i czas na widoki. Dla Besseggen zarezerwuj noclegi w schroniskach z wyprzedzeniem.

Każdy wyjazd zacznij od prognozy i ubrań na zmienną pogodę. Zapas wody i jedzenia zawsze zabieraj ze sobą, bo na trasach nie ma sklepów.

Góry w Norwegii nad fiordami: co łączy zachodnie wybrzeże

Najbardziej znane góry Norwegii stoją przy fiordach, a fiordy wyżłobiły lodowce. Na zachodzie kraju pas fiordów ma ponad 200 kilometrów szerokości i tworzy skomplikowane wybrzeże. Jest w nim ponad tysiąc nazwanych fiordów. Zachodnie fiordy są zwykle wąskie, otoczone stromymi skalnymi ścianami i wysokimi górami. Najgłębsze są w środkowej części i w najdalszych zakątkach, a Sognefjord jest najdłuższy i najgłębszy. Geirangerfjord i Nærøyfjord wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Fiordy zaczynają się mniej więcej od Stavanger i ciągną do Molde. Przy Romsdalsfjordzie górskie szczyty alpejskie wyrastają tuż nad wodą, a w okolicy Åndalsnes jest ich szczególnie dużo. Lysefjord ma z kolei najbardziej dramatyczne skalne ściany, w tym słynną Preikestolen. Dlatego wybierając szlak, warto najpierw zdecydować, nad którym fiordem chcesz stać. Ten wybór zwykle wyznacza też region, dojazd i pogodę.

Wiele fiordów jest tak głębokich i szerokich, że nie da się ich przejść pieszo ani przejechać samochodem bez promu. Dlatego przy planowaniu tras w rejonach fiordowych trzeba uwzględnić przeprawy i dłuższe objazdy.

Jotunheimen: lodowce, permafrost i znaleziska sprzed wieków

Jotunheimen leży w strefie przejściowej między klimatem morskim na zachodzie a kontynentalnym na wschodzie. Na zachodzie opadów jest dużo, więc lodowce mogą tworzyć się poniżej 1500 metrów. Na wschodzie lodowców jest mało, a granica ich powstawania przesuwa się powyżej 2100 metrów. Średnia roczna temperatura spada wraz z wysokością o około 600 metrów na każdy stopień, co tłumaczy, dlaczego w wysokich partiach utrzymuje się wieczna zmarzlina.

Galdhøpiggen, najwyższy szczyt Norwegii, był w czasie zlodowacenia jednym z nielicznych wzniesień wystających ponad lód. Takie wierzchołki nazywa się nunatakami. Dziś badacze chętnie wracają w ten rejon, bo infrastruktura pozwala prowadzić obserwacje przez cały rok.

Okolica ma też historię związaną z ludźmi. W 2006 roku odkryto skórzany but, który archeolodzy datują na lata 1800 do 1100 przed naszą erą. Znaleziono go razem z kilkoma strzałami i drewnianą łopatą, co wskazuje na miejsce polowań. W 2020 roku badacze programu Secrets of the Ice znaleźli w lodowcu żelazny grot strzały z czasów germańskiej epoki żelaza, długości 17 centymetrów i wadze 28 gramów. Topniejący lód co pewien czas odsłania takie przedmioty, dlatego wędrowcy powinni zachowywać ostrożność przy lodowcach.

Pytania o Norwegię

Który szlak w Norwegii jest najtrudniejszy?

Trolltunga należy do najtrudniejszych z popularnych szlaków. Wejście i zejście zajmują od 10 do 12 godzin, a trasa ma około 1100 metrów przewyższenia.

Czy Preikestolen i Kjerag można zobaczyć w jednym wyjeździe?

Tak, oba miejsca leżą w rejonie Lysefjordu, więc często łączy się je w jeden wyjazd z bazą w Stavanger. Trasy różnią się wymaganą kondycją, więc zaplanuj dzień z zapasem czasu.

Kiedy zacząć wejście na Trolltungę?

Latem wyjdź przed południem, a we wrześniu jeszcze wcześniej, bo wieczorem zapada zmrok. Sezon zaczyna się zwykle w połowie czerwca, gdy stopnieje śnieg.

Czym różni się Besseggen od Trolltungi?

Besseggen to grzbiet w Jotunheimen, wzdłuż krawędzi górskiego pasma nad jeziorem Gjende. Trolltunga to skała nad jeziorem Ringedalsvatnet w regionie Vestland. Obie trasy wymagają dobrej kondycji, ale prowadzą w innych górach.

Czy na szlakach są schroniska i sklepy?

Na Trolltungę nie ma schronisk ani sklepów, są tylko dwa awaryjne domki. W Jotunheimen działa sieć schronisk prowadzonych przez Norweskie Stowarzyszenie Turystyczne, więc tam nocleg jest łatwiejszy do zaplanowania.

Przekaż dalej: E-mail Facebook

Obok tego tekstu