
Gdzie leży Åndalsnes i dlaczego to dobra baza?
Åndalsnes to miasteczko w gminie Rauma, w okręgu Møre og Romsdal na zachodzie Norwegii. Leży u ujścia rzeki Rauma, na północnym krańcu doliny Romsdalen. Miasto ma powierzchnię 2,16 kilometra kwadratowego, a teren znajduje się na wysokości 2 metrów. Od 1996 roku ma status miasta.

Miasteczko nazywa siebie „alpejskim miasteczkiem przy fiordzie”. Stąd prowadzi droga E136 na zachód do Ålesundu i na południowy wschód do Dombås. Droga numer 64 prowadzi na północ do Molde i Kristiansund. Åndalsnes jest też końcową stacją kolei Raumabanen.
Miasto od 1838 do 1964 roku było siedzibą dawnej gminy Grytten. Dziś jest ośrodkiem gminy Rauma. Wiele osób wybiera je jako bazę, bo łączy kolej, drogi i wodę. Więcej o górach w Norwegii znajdziesz w osobnym przeglądzie szlaków.
Co zobaczyć w dolinie Romsdalen?
Dolina Romsdalen ma około 40 kilometrów długości. Ciągnie się od granicy hrabstwa przy Bjorli aż do fiordu. Rzeka Rauma przebija się tu przez wąwozy z wodospadami, a dolna część doliny jest zaskakująco płaska. Otaczają ją góry Romsdalsalpene, w których leży szlak Romsdalseggen.

Najbardziej znany jest szczyt Romsdalshorn, wysoki na 1550 metrów. Porównuje się go do Matterhornu. Naprzeciw niego stoją Trolltindane. Najsłynniejsza jest ściana Trollveggen z pionowym spadkiem ponad 1000 metrów. Dawniej była miejscem startu skoczków BASE. Zasady dla turystów przy ścianie sprawdź na oficjalnej stronie gminy Rauma.
Ta część doliny jest dobrze widoczna z drogi i z pociągu, więc nie trzeba wybierać szczególnie trudnych tras, żeby zobaczyć jej najważniejsze elementy.
Jak wygląda droga Trollstigen?
Trollstigen to droga 63 wspinająca się na przełęcz między doliną Isterdalen na północy a doliną Valldal na południu. Jest jedną z najczęściej odwiedzanych tras w Norwegii. Droga prowadzi dalej w stronę Geirangerfjordu, więc może być częścią dłuższej wyprawy samochodem.

Termin otwarcia drogi Trollstigen sprawdź przed wyjazdem na oficjalnej stronie zarządcy drogi, ponieważ droga działa głównie w sezonie letnim. W środku dnia na drodze bywają korki, dlatego lepiej jechać wcześnie rano albo wieczorem.
Po drodze widać liczne wodospady i szczyty. Przy ścianie Trollveggen są też punkty widokowe, z których można zobaczyć kilka górskich grani naraz.
Jak dojechać do Åndalsnes i poruszać się po okolicy?
Najwygodniej dojechać do Åndalsnes koleją albo samochodem. Raumabanen łączy Dombås z Åndalsnes, a pociągi kończą tu bieg. Nazwa linii pochodzi od rzeki Rauma, wzdłuż której biegnie. Droga E136 prowadzi tą samą doliną i daje podobne widoki z okna.
Godziny i przystanki sprawdź przed wyjazdem w aktualnym rozkładzie autobusów z Åndalsnes do Molde i Ålesundu.
Rozkład pociągów Raumabanen również sprawdź wcześniej w aktualnym rozkładzie jazdy przewoźnika.
Po samym mieście można chodzić pieszo. Dalsze trasy wymagają samochodu, autobusu albo pociągu.
Co warto zobaczyć po drodze na kolei Raumabanen?
Linia ma około 110 kilometrów długości i powstawała około 14 lat. Najbardziej znany odcinek to podwójna pętla serpentynowa w Verma, która pozwoliła pociągom pokonać stromą dolinę. Most Kylling nad wąwozem budowano około 9 lat. Przy całej linii pracowało około 600 mężczyzn przez 15 lat.
Na trasie są trzy kamienne mosty łukowe. Jeden stoi w Dombås, drugi w Verma, a trzeci blisko granicy hrabstwa. Wszystkie są widoczne z drogi albo leżą w krótkim spacerze od niej.
Wodospad Mongefossen jest widoczny z pociągu. Miejsce po prawej stronie wagonu daje zwykle lepszy widok na wodospady i skały.
Jaka pogoda panuje w Åndalsnes przez cały rok?
Åndalsnes ma klimat umiarkowany oceaniczny. Zimy są łagodne, lata chłodne, a opady padają przez cały rok. Miasto leży osłonięte przez fiord, więc dostaje mniej deszczu niż Molde, leżące dalej na wybrzeżu.
| Miesiąc | Średnia temperatura dobowa (°C) | Opady (mm) |
|---|---|---|
| Styczeń | 1,1 | 123 |
| Luty | 0,8 | 109 |
| Marzec | 2,7 | 106 |
| Kwiecień | 6,1 | 67 |
| Maj | 9,2 | 68 |
| Czerwiec | 12,1 | 84 |
| Lipiec | 14,9 | 79 |
| Sierpień | 14,5 | 92 |
| Wrzesień | 11,4 | 130 |
| Październik | 7,0 | 129 |
| Listopad | 3,9 | 112 |
| Grudzień | 1,2 | 149 |
| Rok | 7,1 | 1248 |
Najsuchsze są kwiecień i maj. Najwięcej deszczu pada w grudniu. Zimą temperatura bywa bardzo zmienna. Po mroźnych dniach z temperaturą poniżej minus 10 stopni może nastąpić ciepły wiatr fenowy z południowego zachodu, który podnosi temperaturę nawet powyżej 15 stopni.
Czym jest fiord przy Åndalsnes i co dzieje się w rzece Rauma?
Åndalsnes leży nad fiordem, w miejscu, gdzie rzeka Rauma wpada do morza. W XIX wieku rzeka przyciągała angielskich wędkarzy muchowych, którzy łowili tu łososie. W latach 80. XX wieku populacja łososia mocno spadła po zakażeniu pasożytem Gyrodactylus salaris. Teraz łosoś się odbudowuje, a w rzece rośnie liczba troci.
Nabrzeże w mieście nazywa się Tindekaia. Przegląd fiordy Norwegii pomoże porównać ten fiord z innymi. Osobny tekst opisuje też Sognefjord, który leży w zupełnie innej części kraju.
Jak wyglądała historia Åndalsnes w czasie II wojny światowej?
Po niemieckim najeździe w kwietniu 1940 roku w Åndalsnes wylądowały wojska brytyjskie. Miały wspierać norweską armię w walce o Trondheim. Brak kontroli nad powietrzem zmusił je do odwrotu na początku maja 1940 roku. Miasto zostało wtedy całkowicie zniszczone w niemieckich bombardowaniach.
Przez Åndalsnes ewakuowano też króla, rząd i złoto Banku Norwegii. Linia kolejowa z tego okresu połączyła Oslo i wschodnią Norwegię z osłoniętym portem. Później na kolei dokonywano sabotaży, które miały utrudnić niemiecki transport wojsk i zaopatrzenia.
Wcześniej, w XVII wieku, przez ten region przeszli szkoccy najemnicy, którzy wylądowali w Isfjorden. Targ w Devold przeniesiono w 1820 roku do Veblungsnes.
Od czego zacząć planowanie wyjazdu w góry nad Åndalsnes?
Zacznij od wyboru dojazdu. Pociągiem dojedziesz do stacji w mieście, samochodem jedziesz drogą E136. Sprawdź rozkłady wcześnie, bo autobusy i pociągi mogą mieć inne godziny w poszczególnych sezonach.
Następnie wybierz termin. Z tabeli pogody wynika, że najmniej deszczu pada w kwietniu i maju, a zimą temperatura jest bardzo zmienna. Dla Trollstigen sprawdź sezon otwarcia, bo droga działa głównie latem.
Przed wejściem w góry przeczytaj oficjalne opisy szlaku Romsdalseggen. Czas przejścia i poziom trudności trasy podaje jej zarządca, a te dane warto mieć przed wyjściem.
Link partnerski Åndalsnes: noclegi. Porównaj noclegi
Pytania o Norwegię
Ile dni wystarczy na wyjazd do Åndalsnes?
Zależy od tego, czy chcesz przejść szlak, zobaczyć Trollstigen i pojechać w dolinę. Przy planie z kilkoma wyprawami dobrze zaplanować kilka noclegów w okolicy.
Kiedy w Åndalsnes pada najmniej deszczu?
Najmniej opadów przypada na kwiecień i maj, odpowiednio 67 i 68 milimetrów. Najwięcej deszczu pada w grudniu.
Czy da się dojechać do Åndalsnes koleją?
Tak. Raumabanen łączy Dombås z Åndalsnes, a pociągi kończą tu bieg.
Czy z Åndalsnes jeżdżą autobusy do Molde?
Tak, z miasta są połączenia autobusowe do Molde i Ålesundu. Godziny sprawdź przed wyjazdem.
Jak wysoka jest ściana Trollveggen?
Pionowy spadek ściany przekracza 1000 metrów. Jest to jedna z najbardziej znanych ścian w dolinie Romsdalen.